Pensylwania

poleć serwis drukuj
Centralne...

Obchody 100-lecia czynu zbrojnego Polonii amerykańskiej podczas Święta Żołnierza w Amerykańskiej Częstochowie

08-28-2018

Rok 2018 przyniósł nam okazje do świętowania wielu wyjątkowo ważnych rocznic, z których największe znaczenie niewątpliwie ma jubileusz 100-lecia niepodległości Polski. Jednak świętując warto, a wręcz trzeba, pamiętać o tym, jak do tego doszło i o tych, dzięki którym dziś możemy cieszyć się niepodległą ojczyzną. Do odzyskania przez Polskę suwerenności po 123 latach niewoli w wymierny sposób przyczyniła się Polonia amerykańska, a wysiłek wychodźstwa polskiego w USA w latach 1914-1919 stanowi jedną z najpiękniejszych, choć nieco zapomnianych, kart polskiej i amerykańskiej historii. Tegoroczne obchody Święta Żołnierza w Amerykańskiej Częstochowie, podczas których celebrowano 100-lecie czynu zbrojnego Polonii amerykańskiej, były okazją do uczczenia, a zarazem przypomnienia, tych zasług.

Cześć poległym!

Centralne uroczystości patriotyczne, których głównym organizatorem, jak informuje dr Teofil Lachowicz, redaktor czasopisma „Weteran” oraz osoba odpowiedzialna za prowadzenie programu uroczystości, był Okręg 2. SWAP we współpracy z Okręgiem 10., odbyły się na terenie Sanktuarium w niedzielę 19 sierpnia. O godzinie 11.00 nastąpiło złożenie wieńca na grobie dr. Teofila Starzyńskiego oraz pod pomnikiem „Husarza”. – Intencją tegorocznych obchodów Święta Żołnierza było przede wszystkim uczczenie stulecia czynu zbrojnego Polonii amerykańskiej. Dlatego najważniejszym punktem programu było złożenie wieńca na grobie dr. Teofila Starzyńskiego, twórcy czynu zbrojnego Polonii amerykańskiej. Z tej okazji zaproszone zostało też kierownictwo Sokolstwa Polskiego z Pittsburgha, PA. To właśnie Timothy Kuzma, prezes Sokolstwa Polskiego w Ameryce, wraz z naczelnym komendantem SWAP Wincentym Knapczykiem złożyli wieniec na grobie dr. Starzyńskiego – relacjonuje dr Teofil Lachowicz. – Warto podkreślić, że dr Starzyński nie tylko przez 37 lat pełnił funkcję prezesa Sokołów Polskich w Ameryce, ale był też pierwszym komendantem Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce w latach 1921-1928 – dodaje.

Na cmentarzu weterańskim modlitwę za zmarłych w obronie niepodległości Rzeczypospolitej Polski poprowadził ks. dr Andrzej Ostaszewski – naczelny kapelan SWAP. Następnie uroczystości przeniosły się przed główny kościół Sanktuarium, gdzie o godz. 11:30 odbył się uroczysty apel. Odegrano hymny narodowe Polski i USA, a dr Teofil Lachowicz przywitał prowincjała i przeora ojców paulinów oraz dostojnych gości.

Wojskowa defilada

Tegoroczne obchody Święta Żołnierza swoją obecnością zaszczycili: ambasador RP w Waszyngtonie Piotr Wilczek, konsul generalny RP w Nowym Jorku Maciej Golubiewski, poseł na Sejm RP i były minister obrony narodowej Antoni Macierewicz, poseł Jan Dziedziczak, gen. dyw. Cezary Wiśniewski – attaché obrony przy ambasadzie RP w Waszyngtonie, płk Dariusz Kacperczyk – attaché obrony przy stałej misji RP przy ONZ w Nowym Jorku i prezes Związku Sokolstwa Polskiego w Ameryce Timothy Kuzma. Licznie stawili się weterani z poszczególnych placówek SWAP, jak również kierownictwo SWAP na czele z Wincentym Knapczykiem – naczelnym komendantem Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce oraz Heleną Knapczyk – naczelną prezeską Korpusu Pomocniczego Pań działającego przy SWAP. Obecne były też delegacje polonijnych organizacji i stowarzyszeń, m.in. Polsko-Słowiańskiej Federalnej Unii Kredytowej, Związku Harcerstwa Polskiego oraz Klubów Gazety Polskiej, których zjazd miał miejsce w Amerykańskiej Częstochowie dzień wcześniej.

Kolejnym punktem programu było złożenie przez wyżej wymienionych wieńców pod pomnikiem Matki Bożej Hetmańskiej. Po uroczystym apelu i złożeniu wieńców odbyła się defilada polskich żołnierzy, weteranów i organizacji patriotyczno-polonijnych. Raport komendanta defilady przyjął I wicekomendant SWAP Jerzy Markiewicz, a Wincenty Knapczyk – komendant naczelny SWAP wraz z gen. dywizji Cezarym Wiśniewskim – attaché obrony przy Ambasadzie RP w Waszyngtonie dokonali przeglądu pododdziałów. Po Apelu Poległych minutą ciszy uczczono pamięć tych, którzy zginęli w obronie ojczyzny. Salwą honorową w wykonaniu weteranów z Pl. 99 w Harrison, NJ oraz capstrzykiem zakończyła się ta część uroczystości.

Pamiątkowa tablica

Bezpośrednio przed rozpoczęciem eucharystii o godzinie 12.30 o. Krzysztof Drybka, przeor Amerykańskiej Częstochowy, dokonał odsłonięcia i poświęcenia tablicy pamiątkowej 100-lecia Czynu Zbrojnego Polonii Amerykańskiej. Tablica ta upamiętnia 20 tysięcy ochotników z Ameryki z lat 1917-1919, którzy dołączyli do Armii Polskiej we Francji, tzw. Błękitnej Armii. Na tablicy widnieją postacie dr. Teofila Starzyńskiego (prezesa Związku Sokolstwa Polskiego w USA, najważniejszego działacza niepodległościowego w USA w latach 1917-1919), Agnieszki Wisły (sokolicy z Chicago, wybitnie zaangażowanej w akcji rekrutacyjnej do Armii Polskiej we Francji), której wizerunek symbolizuje też niedoceniany w pełni udział kobiet w akcji rekrutacyjnej, oraz Ignacego Jana Paderewskiego (pianisty, kompozytora i duchowego przywódcy Polonii amerykańskiej). Tablicę wykonał artysta-rzeźbiarz Andrzej Pityński, a zamieszczono ją tuż obok urny-płaskorzeźby (również wykonanej przez mistrza Pityńskiego), w której w 1986 r. w sanktuarium w Doylestown złożone zostało serce Paderewskiego.

Uroczystej mszy świętej przewodniczył oraz wygłosił homilię ks. dr Andrzej Ostaszewski. Zgromadzonych w świątyni przywitał przeor Amerykańskiej Częstochowy o. Drybka. Oprawę muzyczną zapewnił Chór Angelus z Brooklynu pod batutą Izabeli Grajner-Partyki.

Uroczysta akademia

Po mszy świętej odbyła się uroczysta akademia ku czci polskich weteranów. Dr Teofil Lachowicz powitał honorowych gości, a chór Angelus wykonał pieśni patriotyczne – „Gaude Mater Polonia” oraz „Warszawiankę”. Następnie głos zabrali m. in. ambasador Piotr Wilczek, konsul Maciej Golubiewski, Antoni Macierewicz, gen. dyw. Cezary Wiśniewski, Timothy Kuzma, Wincenty Knapczyk oraz Helena Knapczyk. Poszczególni mówcy przypomnieli zebranym znaczenie i tło historyczne obchodzonej rocznicy oraz złożyli życzenia weteranom z okazji Święta Żołnierza.

W dalszej kolejności nastąpiło wręczenie odznaczeń osobom zasłużonym dla Polski i Polonii. Naczelny kapelan SWAP udzielił zgromadzonym błogosławieństwa, po czym po wspólnym odśpiewaniu „Roty” i „God bless America” wyprowadzono ze świątyni sztandary. Na tym zakończyła się część oficjalna obchodów Święta Żołnierza.

Zwieńczeniem patriotycznych uroczystości w Amerykańskiej Częstochowie z okazji 100-lecia Czynu Zbrojnego Polonii Amerykańskiej a także 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości był koncert muzyczny z udziałem solistów Opery Narodowej i Teatru Wielkiego pt. „Za Wolność Naszych Narodów”. Wykonywane były m.in. utwory Fryderyka Chopina, Stanisława Moniuszki, Ignacego Paderewskiego oraz Mieczysława Karłowicza. Z okazji Dnia Żołnierza na terenie Sanktuarium odsłonięte zostały także dwie wystawy: „Milion zza oceanu” (we współpracy z Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku) oraz „Generał Kukliński – Polska samotna misja” (we współpracy z Izbą Pamięci Generała Kuklińskiego).

Czyn zbrojny Polonii

W latach 1917-1919 zrekrutowano ponad 20 tysięcy ochotników do armii polskiej we Francji, tzw. Armii Błękitnej. To było więcej niż liczyły Legiony Piłsudskiego. Ochotnicy wywodzili się głównie z Sokolstwa, dlatego mieli już pewne przygotowane natury wojskowej, potem przeszli dwumiesięczne szkolenie wojskowe w Niagara on the Lake, więc po przybyciu do Francji stanowili już dobry materiał na żołnierzy. W momencie formowania się państwa polskiego była to najlepiej wyszkolona część wojska polskiego – opowiada dr Teofil Lachowicz.

Wychodźstwo polskie na różne sprawy polskie w latach 1914-1920 zebrało ponad 16 milionów ówczesnych dolarów, co w przeliczeniu na dzisiejszą wartość pieniądza daje zawrotną sumę 400 milionów dolarów. A trzeba wiedzieć, że wówczas wychodźstwo polskie w USA liczyło około 3 miliony ludzi, zatem trzy razy mniej niż dzisiaj. Mimo to potrafiło dokonać rzeczy tak niezwykłej, która miała istotny wpływ na odzyskanie przez Polskę niepodległości. Niestety ten wkład do dziś nie jest doceniany tak, jak na to zasługuje. W Polsce mało kto o tym wie, przez lata był to temat niewygodny – najpierw dla piłsudczyków, którzy nie chcieli się „dzielić” zasługami, potem dla komunistów, którym nie w smak było gloryfikowanie ochotników, którzy nie dość, że wywodzili się z Ameryki, to jeszcze walczyli z bolszewikami. I tak oto Hallerczycy, polonijni ochotnicy z USA, zniknęli z kart historii. Również Polonia zapomina o swoich bohaterach, a przecież żadna grupa etniczna w Stanach Zjednoczonych nie dokonała nic porównywalnego do tego, co zrobili Polacy, wysyłając tylu ochotników, aby walczyli za ojczyznę. Naszym obowiązkiem, powinnością Polski i Polonii jest przywrócić należne im miejsce w historii – twierdzi dr Lachowicz, dodając, że od dłuższego czasu podejmowane są starania, by ten stan rzeczy zmienić.

Przywrócić pamięć!

Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce doprowadziło do wydania w ostatnich latach kilku książek o tematyce historycznej. Finanse na ten cel pochodziły z Fundacji SWAP, Zarządu Głównego SWAP oraz Okręgu 2. SWAP w Nowym Jorku. Wśród publikacji znalazła się m.in. książka autorstwa Jerzego Waltera „Czyn zbrojny wychodźstwa polskiego w Ameryce”, wydana niedawno także w języku angielskim pod tytułem „Sons of One Nation”. – Dzięki współpracy z Narodowym Bankiem Polskim w kwietniu br. wybita została pamiątkowa moneta upamiętniająca 100-lecie czynu zbrojnego Polonii amerykańskiej. Ponadto na dziedzińcu Zamku Królewskiego w Warszawie w tym roku prezentowana była wystawa poświęcona drogom Polski do odzyskania niepodległości, a częścią tej ekspozycji były zdjęcia i materiały z naszego nowojorskiego archiwum – informuje dr Teofil Lachowicz.

Chcielibyśmy, żeby inne polonijne organizacje również dostrzegły, jak wspaniałym osiągnięciem było to, czego udało się dokonać na początku XX wieku Polonii amerykańskiej i w jak znaczny sposób przyczyniło się to do odzyskania niepodległej Polski. Dlatego mamy nadzieję, że największe polonijne organizacje połączą siły i zorganizują wspólne uroczystości dla uczczenia 100-lecia niepodległości, podczas których weterani zostaną należycie uhonorowani – mówi dr Lachowicz. – 100 lat temu Polonia potrafiła się zmobilizować i zorganizować, zjednoczyć w imię wspólnej idei, i dzięki wspólnemu działaniu dokonać dzieła tak wspaniałego, a dziś? Jest nas o wiele więcej, mamy tyle możliwości – czy jednak Polonia potrafi je wykorzystać? – pyta, ale dopiero czas pokaże, jaka odpowiedź padnie na to pytanie....

o. Tymoteusz Tarnacki OSPPE, Joanna Szybiak


Więcej zdjęć na: www.bialyorzel24.com/fotorelacja/galeria,965.html

wróć

Fotorelacje

O. Adam Szustak w Worcester

W dniach 24-26 sierpnia w parafii Matki Bożej Częstochowskiej w Worcester, MA odbyły się rekolekcje, które prowadził dominikanin o. Adam Szustak. Trzydniowe rekolekcje opierały się o codzienną Eucharystię z konferencją po mszy. Zwieńczeniem spotkań była uroczystość Matki Boskiej Częstochowskiej oraz uroczysta celebra mszy św. wraz z odpustem zupełnym na warunkach zwykłych dla wszystkich zgromadzonych. Fot. Archiwum parafii

zobacz inne galerie

Galerie Video

Jasełka w Webster

Liturgiczny okres Bożego Narodzenia wieńczy Niedziela Chrztu Pańskiego. Uroczystość ta w bieżącym roku przypadła w niedzielę 10 stycznia. Uczniowie i nauczyciele Polskiej Szkoły Sobotniej przy parafii św. Józefa w Webster wybrali ten właśnie dzień na zaprezentowanie tradycyjnych polskich jasełek.

zobacz inne filmy

Kalendarium

Wrzesień
Pon Wto Śro Czw Pią Sob Nie
          01 02
03 04 05 06 07 08 09
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
09-26-2018
Spotkanie z Olgą Tokarczuk w Community Bookstore
09-27-2018
Spotkanie z Olgą Tokarczuk w Brooklyn Public Library
09-28-2018
Weekend małżeński w klasztorze salwatorianów – na Wzgórzu Miłosierdzia
09-28-2018
Spotkanie z Olgą Tokarczuk na University of Rochester
09-29-2018
Polka party w Polskim Domu w Filadelfii
Zobacz kalendarz

Sonda

W chwili obecnej nie dysponujemy żadnymi sondami.

Realizacja: IdeoPowered by: CMS Edito

Wszelkie prawa zastrzeżone dla BiałyOrzeł24.com